วิถีแห่งกุนซือซุนฮก : เสถียร จันทิมาธร

ซุนฮก (Xun Yu)
"ที่ปรึกษาหมายเลข 1 ของโจโฉ ผู้ค้ำชูราชวงศ์ฮั่น"
     'วิถีแห่งกุนซือซุนฮก' เป็นคอลัมน์พิเศษเกี่ยวกับเรื่องสามก๊ก ในหนังสือพิมพ์ข่าวสด ผลงานใหม่ล่าสุดจากปลายปากกา ของอาจารย์ เสถียร จันทิมาธร

     จากคอลัมน์นี้ ก็นับเป็นอีกครั้งที่อาจารย์ เสถียร ฯ เขียนคอลัมน์เกี่ยวกับสามก๊ก นับเป็นตัวละครรายที่ 5 ต่อจากเรื่อง วิถีแห่งอำนาจ สุมาอี้ , วิถีแห่งอำนาจ โจโฉ , วิถีแห่งอำนาจ ลกซุน และ วิถีแห่งอำนาจ โลซก

     ซุนฮก (Xun Yu, 荀彧) เป็นที่ปรึกษาคนสำคัญของโจโฉ เดิมทีนั้นเคยอยู่รับใช้อ้วนเสี้ยวมาก่อน แต่ซุนฮกเห็นว่าอ้วนเสี้ยวเป็นคนไม่เอาไหน ใช้คนไม่เป็น จึงออกราชการแล้วมาอยู่กับโจโฉ

     ซุนฮกคอยช่วยเหลือโจโฉตั้งแต่เริ่มตั้งตัวในภาคตะวันออก จนได้ขึ้นเป็นมหาอุปราช ซุนฮกคอยวางแผนในการรบให้โจโฉ จนรวบรวมแผ่นดินจีนตอนเหนือได้ทั้งหมด

     ต่อมาภายหลัง โจโฉคิดตั้งตนเป็นวุยก๋ง แต่ซุนฮกไม่เห็นด้วย เพราะซุนฮกสำนึกดีว่าสิ่งที่โจโฉกระทำนั้นเป็นการเอิบเอื้อมต่อราชวงศ์ฮั่น จึงคัดค้าน ทำให้โจโฉไม่พอใจและส่งกล่องเปล่าไปให้ซุนฮก ซุนฮกเข้าใจความหมายว่าโจโฉไม่ต้องการตนอีกต่อไปแล้ว จึงดื่มยาพิษฆ่าตัวตาย

     สำหรับนักอ่านท่านใดที่สนใจ สามารถติดตามอ่าน 'วิถีแห่งกุนซือซุนฮก' ในหนังสือพิมพ์ข่าวสด รวมทั้งเว็บไซต์ข่าวสดออนไลน์ ทั้งนี้เราได้นำตัวอย่างในตอนแรก 'คือ จางเหลียง ของ โจโฉ' มาให้อ่านกันด้วยครับ

คือ จางเหลียง ของ โจโฉ (1)

ซุนฮก

     นามของซุนฮกปรากฏในยุทธนิยายสามก๊กฉบับ เจ้าพระยาพระคลัง (หน) ในหน้า 189 ตอนที่ 8

     ครั้นอยู่มาวันหนึ่ง ซุนฮก ผู้อา ซุนสิว ผู้หลาน ซึ่งอยู่กับอ้วนเสี้ยวจึงปรึกษากันว่า

     "อ้วนเสี้ยวเป็นคนหยาบช้าเห็นเราจะอยู่ด้วยสืบไปนั้นมิได้ บัดนี้หัวเมืองฝ่ายตะวันออกนั้นโจโฉเป็นใหญ่ มีใจโอบอ้อมอารีแก่คนทั้งปวง เราพากันไปอยู่ด้วยจึงจะควร"

     ซุนสิวผู้หลานเห็นด้วย จึงพากันหนีอ้วนเสี้ยวไปเข้าเกลี้ยกล่อมโจโฉ ณ เมืองกุนจิ๋ว

     โจโฉเห็นซุนฮก ซุนสิว นั้นคมสัน เห็นจะมีสติปัญญา จึงหามาพูดจาแล้วตั้งไว้เป็น "ที่ปรึกษา"

     ขณะที่สำนวน วรรณไว พัธโนทัย เนื้อความเดียวกันปรากฏในหน้า 151 ตอนที่ 10 หลังจากพระเจ้าเหี้ยนเต้โปรดแต่งตั้งให้โจโฉเป็น "ขุนพลผู้พิทักษ์ตะวันออก" โจโฉจึงยกไปตั้งอยู่ ณ แคว้นกุนจิ๋ว แล้วเกลี้ยกล่อมผู้มีสติปัญญาสามารถและผู้มีฝีมือในการรบไว้เป็นพวกมากมาย

     ยังมีอาหลาน 2 คนมีสติปัญญาดีมาเข้าพวกด้วย

     ผู้เป็นอาแซ่ซุน ชื่อฮก มีสมญาว่าเหวินลั่ว เป็นชาวเมืองเองฉวน เป็นบุตรของซุนคุน เดิมรับราชการอยู่กับอ้วนเสี้ยว

     โจโฉดีใจมากพูดว่า "ท่านคือผู้สร้างชีวิตให้ข้าพเจ้า"

     สำนวนแปล พญ.กัลยา สุพันธุ์วณิช ถอดออกมาว่า ที่เอี่ยนโจวเฉาเชาประกาศรับผู้มีความสามารถมีอาหลาน 2 คนมาเข้าด้วย เคยอยู่กับหยวนเส้ามาก่อน

     เฉาเชาดีใจมากว่า "เจ้าคือจื่อฝางของข้า"

     เมื่ออ่าน 3 สำนวนเปรียบเทียบกัน ความน่าสนใจมิได้อยู่ที่สำนวน เจ้าพระยาพระคลัง (หน) ระบุความเห็นของโจโฉว่า "คมสัน เห็นจะมีสติปัญญา"

     สำนวน วรรณไว พัธโนทัย ระบุคำโจโฉที่ว่า "ท่านคือผู้สร้างชีวิตให้ข้าพเจ้า"

     ความกำกวมจากสำนวน เจ้าพระยาพระคลัง (หน) และสำนวน วรรณไว พัธโนทัย มาได้ความกระจ่างจากสำนวน พญ.กัลยา สุพันธุ์วณิช

     "เจ้าคือ จื่อฝางของข้า"

     พร้อมกับทำเชิงอรรถอธิบายด้วยว่า จื่อฝางเป็นชื่อเรียกของ "จางเหลียง" เสนาธิการของฮั่นเกาจู่หลิวปัง ผู้ก่อตั้งราชวงศ์ฮั่น เป็น 1 ใน 3 ของผู้มีคุณูปการใหญ่หลวงต่อการตั้งราชวงศ์ฮั่น

     ในที่นี้เป็นการบอกเป็นนัยๆ ว่าเฉาเชานั้นมีความมักใหญ่ใฝ่สูง

     ไม่ว่าจะประโยคที่ว่า "ท่านคือผู้สร้างชีวิตให้ข้าพเจ้า" ไม่ว่าจะประโยคที่ว่า "เจ้าคือจื่อฝางของข้า" น่าจะเป็นส่วนที่เติมลงไปในภายหลัง

     โดยปลายพู่กันของ "หลอกวนตง"

     เท่ากับเอาบทบาทและความหมายของซุนฮกในภายหลังไปอธิบายในสถานการณ์เมื่อแรกที่ซุนฮกเข้าไปอยู่ในร่มเงาของโจโฉ หรือเฉาเชา

     ตรงนี้จึงเท่ากับเป็น "หมุดหมาย" ให้กับนามของ "ซุนฮก"

     ยิ่งหากศึกษาจากหนังสือ "ยอดกุนซือสามก๊ก" จากการเรียบเรียงและวิเคราะห์ของ กิตติ โล่ห์เพชรัตน์ ก็ยิ่งมองเห็นบทบาทและความหมาย

     ซุนฮกนับเป็นกุนซือคนแรกๆ ของโจโฉ จึงเป็นที่ปรึกษาอาวุโส

     มีวัยอ่อนกว่าโจโฉประมาณ 8 ปี โจโฉรักและไว้วางใจซุนฮกมากกว่าผู้ใด ถึงขนาดที่เคยเสี่ยงตายย้อนกลับไปช่วยซุนฮกเมื่อครั้งที่ลิโป้เผาเมือง ซึ่งไม่เคยมีกุนซือคนใดได้รับเกียรติเช่นนี้ และเป็นคนที่โจโฉอยากแต่งตั้งให้อยู่ในตำแหน่งสำคัญที่สุด

     แต่ซุนฮกปฏิเสธ

     มีครั้งหนึ่งที่โจโฉกับซุนฮกได้สนทนาแลกเปลี่ยนความเห็นกัน โจโฉถึงกับกล่าวขึ้นว่า "จื่อฝานของข้านั้นที่แท้ก็คือเจ้า"

     จื่อฝาน หรือ จื่อฝาง เป็นชื่อรองของ "จางเหลียง" กุนซือคู่พระทัยของ "เล่าปัง"

     ไม่ว่าโจโฉจะยกย่องซุนฮกว่า "เจ้าคือจื่อฝางของข้า" หรือ "จื่อฝานของข้านั้นที่แท้ก็คือเจ้า" หรือ "ท่านคือผู้สร้างชีวิตให้ข้าพเจ้า"

     เมื่อนำมาร้อยเรียงก็จะเป็นคำอธิบายเช่นเดียวกับบทสรุปของพระเจ้าฮั่นโกโจในไซ่ฮั่นที่ว่า

     "จางเหลียงรู้กลอุบายลึกซึ้ง คิดอ่านป้องกันภัยทั้งปวงไปถึงพันโยชน์"

     หรือที่ อธิคม สวัสดิญาณ แปลออกมาเป็นสำนวนอย่างรวบรัดภายหลังว่า "ข้าไม่อาจเทียบกับจางเหลียงได้ในด้านวางแผนในกระโจมคว้าชัยพันลี้"

     การชูนามของ "ซุนฮก" ไปวางอยู่ระนาบเดียวกับนามของ "จางเหลียง" ไม่ว่าจะโดยโจโฉ ไม่ว่าจะโดยพู่กันของหลอกวนตง

     ล้วนทำให้ "ซุนฮก" มีความโดดเด่น

     เพราะจางเหลียงมีส่วนในการให้คำปรึกษาต่อเล่าปังกระทั่งได้ชัยชนะเป็นปฐมบรมกษัตริย์แห่งราชวงศ์ฮั่นในที่สุด ขณะที่กล่าวสำหรับซุนฮกเขาอยู่ในฐานะเป็นที่ปรึกษาหมายเลข 1 ของโจโฉ

     ความสำเร็จและความล้มเหลวของโจโฉจึงมีความสัมพันธ์กับซุนฮก

รวมบทความ วิถีแห่งกุนซือซุนฮก

ความคิดเห็น