สำเร็จแต่เบื้องหน้า มีโศกาเป็นเบื้องหลัง

หน้าปกหนังสือสามก๊กภาษาอังกฤษ ของ ชาร์ลส์ เฮนรี่ บริวิท เทเลอร์
"ความเศร้าโศกคือแรงผลักดันอันยิ่งใหญ่"
     นักอ่านสามก๊กทั่วโลกต่างยินยอมพร้อมใจกันยกย่องให้ สามก๊กฉบับภาษาอังกฤษของ ชาร์ลส์ เฮนรี่ บริวิท-เทเลอร์ (Charles Henry Brewitt-Taylor) เป็นงานแปลชิ้นเอกที่เปิดโลก นำวรรณกรรมจีนเอกเรื่องนี้ออกสู่สายตาชาวโลก อย่างไม่มีเงื่อนไขหรือข้อโต้แย้งใด ๆ

     แต่ในทางกลับกัน .... ชาร์ลส์ เฮนรี่ บริวิท-เทเลอร์ ผู้ที่เป็นข้าราชการชั้นสูง มีผลงานเด่นระดับโลก กลับมีชะตาชีวิตที่สุดแสนจะรันทด ยากเกินกว่าที่คน ๆ หนึ่งจะพบเจอได้

Public Success, Private Sorrow

     Public Success, Private Sorrow:The Life and Times of Charles Henry Brewitt-Taylor (1857-1938), China Customs Commissioner and Pioneer Translator เป็นหนังสือที่ตีแผ่ชีวประวัติของบริวิท-เทเลอร์ ประพันธ์โดย Isidore Cyril Cannon ผู้ที่สนใจในความขัดแย้งอย่างสุดขั้วของชายผู้นี้

Public Success, Private Sorrow หนังสือที่ตีแผ่ชีวิตรันทดของผู้แปลสามก๊ก C.H.Brewitt-Taylor
Public Success, Private Sorrow หนังสือที่ตีแผ่ชีวิตรันทดของผู้แปลสามก๊ก C.H.Brewitt-Taylor
     "สำเร็จแต่เบื้องหน้า มีโศกาเป็นเบื้องหลัง" ชีวิตของ ชาร์ลส์ เฮนรี่ บริวิท-เทเลอร์ ผู้แปลเรื่องสามก๊กให้เราอ่านจะอาภัพขนาดไหนนั้น สามก๊กวิทยา จะขอนำมาให้ทุกท่านทราบโดยสรุปย่อไว้ดังนี้

บิดา ฆ่าตัวตาย

      บริวิท-เทเล่อร์ (บีที) เกิดเมื่อวันที่ 11 ธันวาคม ค.ศ.1857 ในเมืองคิงส์ตัน, ซัสเซก (Kingston, Sussex) ประเทศอังกฤษ เขาเกิดในครอบครัวยากจน บิดาเป็นกลาสีเรือ มารดาเป็นช่างเย็บผ้า พอหาเลี้ยงประทังชีวิต แต่ต่อมา บิดาต้องลาออกจากงานเพราะป่วยหนัก

     ด้วยความจนยาก บิดาของเขาจึงกระทำอัตวินิบาตกรรม หรือฆ่าตัวตายในเดือนตุลาคม ค.ศ.1868 ทิ้งให้หนูน้อยบีที วัย 11 ปี อยู่กับมารดาเพียงลำพัง

     การเสียชีวิตของบิดา พอจะมีด้านดีอยู่บ้าง เพราะเมื่อบีทีน้อยกลายเป็นเด็กอนาถา เขาได้รับการอุปถัมป์ให้เข้ารับการศึกษาในโรงเรียนพยาบาลหลวง (Royal Hospital School) เมืองกรีนิช (Greenwich) โรงเรียนที่ทำให้เขาได้มีโอกาสเรียนรู้ในวิชาเดินเรือและดาราศาสตร์ อันเป็นพื้นฐานสำคัญให้เขาได้เข้ารับราชการในกาลภาคหน้า

บ้านทะลาย เมียตายจาก

การรบที่ฝูโจว
การรบที่ฝูโจว ทำให้บ้านของบริวิท-เทเลอร์ พินาศย่อยยับ
     บีทีในวัย 22 ปีแต่งงานกับนางอลิซ แมรี่ เวล (Alice Mary Vale) แล้วย้ายไปเป็นครูสอนวิชาคณิตศาสตร์ วิชาเดินเรือที่โรงเรียนนายเรือฝูโจว ประเทศจีน

     ณ ที่นี้เองที่เขาได้กลายเป็นเพื่อนสนิทของท่านรองกงสุล เฮอร์เบิร์ต ไจล์ส (Vice-Consul, H. A. Giles) ผู้คิดค้นระบบเวด-ไจลส์ (Wade-Giles System) และเป็นแรงบันดาลให้ให้บีทีศึกษาภาษาจีนอย่างจริงจัง จนสามารถแต่งตำราภาษาจีนได้หลายเรื่อง

     โชคร้ายเกิดขึ้นในปี ค.ศ.1885 เมื่อเกิดเหตุการณ์ สงครามจีน-ฝรั่งเศส กองเรือของฝรั่งเศสได้ระดมยิงฝั่งที่เมืองฝูโจว ทำให้บ้านของบีทีถูกถล่มพังยับ

     เสียบ้านยังพอสร้างได้ใหม่ บีทีเริ่มสร้างเนื้อสร้างตัว ครอบครัวมีทั้งทุกข์และสุข เขามีลูกหลายคน แต่ก็เหลือรอดเพียงบุตรชาย  2 คน แต่เคราะห์กรรมที่สาหัสเกิดขึ้นในปี ค.ศ.1891 เมื่อภรรยาคลอดบุตรคนสุดท้าย เธอได้ล้มป่วยลงและเสียชีวิต สร้างความเสียใจให้กับบีทีเป็นอย่างมาก

บ้านถูกเผา ข้าเก่าเมียรัก

ฝรั่งต่างชาติกำลังตัดแบ่งประเทศจีน
ฝรั่งต่างชาติกำลังตัดแบ่งประเทศ ชาวจีนจึงตั้งกลุ่ม "กบฎนักมวย" เพื่อขับไล่
     บีทีพ่อลูกติด พาบุตรชาย 2 คน เลียวนาร์ดกับเรย์มอนด์ วัย 7 และ 4 ขวบ เดินทางไปอยู่เมืองเทียนจิน ทำงานให้กับกรมพาณิชยนาวีของราชสำนักจีน พร้อมกันนั้นเขาได้เริ่มต้นชีวิตครอบครัวใหม่อีกครั้งโดยแต่งงานกับนางแอน มิชชี่ย์ (Ann Michie) ลูกสาวของ อเล็กซานเดอร์ มิชชี่ย์ (Alexander Michie) เจ้าของสำนักพิมพ์ The China coast และ China Times

    ปี ค.ศ.1900 เกิดกบฎนักมวย (Boxer Rebellion) ต่อต้านชาวต่างชาติ บีทีและครอบครัวจึงต้องหลบไปพักอาศัยอยู่ในบริเวณสถานฑูตอังกฤษ ทำให้บ้านของเขาถูกเผาทำลายทิ้ง ของมีค่าสูญหายหมดสิ้น แต่ของสิ่งใดก็ไม่มีค่าเท่า "ต้นฉบับสามก๊กฉบับภาษาอังกฤษ" ที่ถูกเผาไปพร้อมกับตัวบ้าน

     หลังเหตุการณ์สงบลง บีทีย้ายไปพักอาศัยอยู่ในตัวเมืองเซี่ยงไฮ้ แต่ไม่ชอบความแออัด อึกทึกครึกโครม เขาจึงพาครอบครัวเดินทางย้ายไปอยู่มณฑลยูนนาน ใกล้ชายแดนอินโดจีน(เวียดนาม) แต่ด้วยความที่เขารักการเดินทางและงานสำรวจ เขาจึงออกเดินทางท่องเที่ยวไปยังส่วนต่าง ๆ ของประเทศจีนโดยทิ้งให้ภรรยาอยู่บ้านตามลำพัง

    เรื่องร้ายมาเกิด เมื่อครั้งหนึ่งเขาเป็นห่วงความปลอดภัยของภรรยาจึงส่งข้าราชการผู้ใต้บังคับบัญชาให้มาช่วยดูแล ชายหนุ่มหญิงสาวอยู่ด้วยกันนานวันเข้าก็ลักลอบมีความสัมพันธ์ฉันชู้สาว บีทีโมโหมากไล่ข้าราชการคนนั้นออกจากงาน ส่วนภรรยาของเขาก็กลายเป็นคนวิกลจริต ต้องส่งตัวไปรักษาอาการประสาทหลอนที่ประเทศอังกฤษและสกอตแลนด์ แต่อาการไม่หายขาด ต้องเทียวเข้าเทียวออกโรงพยาบาลอยู่ตลอดทั้งชีวิต

     ตรงข้ามกับชีวิตส่วนตัว งานราชการของบีทีเจริญก้าวหน้า เขาได้เป็นกรรมาธิการของมหาวิทยาลัยในปักกิ่ง รวมทั้งเป็นอธิบดีกรมศุลกากรในเมืองมุกเดน (ปัจจุบันคือเมืองเสิ่นหยาง) ก่อนไปเกษียณอายุราชการที่เมืองจุงกิง ในปี ค.ศ.1920 ด้วยวัย 62 ปี

ลูกชายสองคน ก็ไม่เหลือ

สงครามโลกครั้งที่ 1 พรากชีวิตลูกชายคนรองของบีทีไป
สงครามโลกครั้งที่ 1 พรากชีวิตลูกชายคนรองของบีทีไป
     เรื่องน่าเศร้าที่สุดในชีวิตของพ่อคนแม่คน คือลูกตายก่อนพ่อแม่ เคราะห์ร้ายของบีทียังไม่จบไม่สิ้น เมื่อเกษียณอายุราชการเขากลับมาอาศัยอยู่ในสกอตแลนด์กับภรรยา

     เรย์มอนด์ บุตรชายคนรองทำงานให้กับหน่วยแพทย์ทหาร เสียชีวิตจากการรบในแนวหน้าในสงครามโลกครั้งที่หนึ่งด้วยวัยเพียง 30 ปี ตายโดยที่ยังไม่เคยได้เห็นหน้าลูกของเขา ส่วนเลียวนาร์ด บุตรชายคนโตเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็ง ด้วยวัย 48 ปี

     ชีวิตคนเป็นพ่อ ของผู้ชายที่ชื่อ ชาร์ลส์ เฮนรี่ บริวิท-เทเลอร์ จึงช่างน่าสงสารยิ่งนัก

การตีพิมพ์หนังสือสามก๊ก

     แม้ว่าชีวิตของบีทีจะพบเจอกับอุปสรรค์ขวากหนามและเรื่องสะเทือนใจมากมาย แม้ว่าต้นฉบับสามก๊กภาษาอังกฤษของเขาจะถูกเผาทำลายเมื่อครั้งเหตุการ์กบฎนักมวย แต่เขาก็ไม่เคยละความพยายามที่จะแปลสามก๊กให้สำเร็จ

     หนังสือสามก๊กฉบับภาษาอังกฤษเล่มแรก ได้ตีพิมพ์ขึ้นในปี ค.ศ.1925 โดยสำนักพิมพ์ Kelly and Walsh สามก๊กและงานเขียนอื่น ๆ ของเขาได้รับการตีพิมพ์เรื่อยมาอีกหลายต่อหลายครั้ง ทั้งในเซี่ยงไฮ้ ฮ่องกง สิงคโปร์ และอีกหลาย ๆ ประเทศ จนกลายเป็นหนังสือที่ได้รับความนิยมมากที่สุดเล่มหนึ่ง

Guanzhong Luo, C. H. Brewitt-Taylor, tr. San Kuo, or, Romance of the Three Kingdoms. Shanghai: Kelly & Walsh, 1925. Various reprints.
Guanzhong Luo, C. H. Brewitt-Taylor, tr. San Kuo. Shanghai: Kelly & Walsh, 1925

Guanzhong Luo, C. H. Brewitt-Taylor, tr. San Kuo, or, Romance of the Three Kingdoms. Shanghai: Kelly & Walsh, 1925. Various reprints.

Guanzhong Luo, C. H. Brewitt-Taylor, tr. San Kuo, or, Romance of the Three Kingdoms. Shanghai: Kelly & Walsh, 1925. Various reprints.

Guanzhong Luo, C. H. Brewitt-Taylor, tr. San Kuo, or, Romance of the Three Kingdoms. Shanghai: Kelly & Walsh, 1925. Various reprints.

Guanzhong Luo, C. H. Brewitt-Taylor, tr. San Kuo, or, Romance of the Three Kingdoms. Shanghai: Kelly & Walsh, 1925. Various reprints.

Guanzhong Luo, C. H. Brewitt-Taylor, tr. San Kuo, or, Romance of the Three Kingdoms. Shanghai: Kelly & Walsh, 1925. Various reprints.

Guanzhong Luo, C. H. Brewitt-Taylor, tr. San Kuo, or, Romance of the Three Kingdoms. Shanghai: Kelly & Walsh, 1925. Various reprints.

Guanzhong Luo, C. H. Brewitt-Taylor, tr. San Kuo, or, Romance of the Three Kingdoms. Shanghai: Kelly & Walsh, 1925. Various reprints.

อุทิศแด่ บีที

ชาร์ลส์ เฮนรี่ บริวิท-เทเลอร์ (Charles Henry Brewitt-Taylor)
ชาร์ลส์ เฮนรี่ บริวิท-เทเลอร์ (Charles Henry Brewitt-Taylor)
     บีที เสียชีวิตในปี ค.ศ. 1938 ด้วยวัย 80 ปี หลังจากนั้น 9 ปี แอน มิชชี่ย์ ภรรยาของเขาก็เสียชีวิตตามไป ทั้งสองถูกฝังอย่างสงบเคียงคู่กัน ใต้เนินดินธรรมดา ๆ ไม่มีแผ่นหินจารึกหน้าหลุมฝังศพ ที่สุสานในเมือง Elie, Fife ประเทศสกอตแลนด์

    ชีวิตของเขาต้องพบเจอกับปัญหามากมาย แต่เขาก็เข้มแข็ง อดทนเอาชนะมันได้เสมอ ในทางส่วนตัวของบีที แม้ว่าชีวิตจะเต็มไปด้วยเรื่องน่าสังเวชใจ แต่เขาก็ไม่เคยนำมันมาเป็นปัญหา ให้มีผลกระทบต่อหน้าที่การงาน คนเราสามารถประสบความสำเร็จได้ แม้จะมีเรื่องสะเทือนใจผ่านเข้ามาในชีวิต

    เรื่องราวของชายที่ชื่อ "ชาร์ลส์ เฮนรี่ บริวิท-เทเลอร์" จึงให้ข้อคิดและกำลังใจเรา ไม่แพ้วรรณกรรมเรื่อง "สามก๊ก" งานแปลที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลกใบนี้เลย .....

Elie, Fife, the Parish Church
Elie, Fife, the Parish Church
เว็บไซต์ที่เกี่ยวข้อง


SHARE :

FACEBOOK COMMENTS:

1 comment:

  1. เป็นแรงบันดาลใจได้ดีจริงๆ อนิจจาตัวเราดั่งมังกรต้องขังในบ่อ แม้แต่ปลาเล็กปลาน้อยก็ยังดูถูก

    ReplyDelete

เกมส์สามก๊ก

[เกมส์สามก๊ก][grids]

สามก๊กการเมือง

[สามก๊กการเมือง][bsummary]

เพลงสามก๊ก

[เพลงสามก๊ก][bleft]